De illusie van Venetië

Brecht Arnaert van Macro Trends

_pic-web

Tijd bestaat niet. De reden wat wij geloven van wel spruit voort uit de waarde die we toekennen aan het vruchteloos willen meten ervan. Het is één van de belangrijkste illusies van de moderniteit en werd historisch door niemand beter samengevat dan de Congolese drager van ontdekkingsreiziger Stanley, die aangepord werd om wat sneller door te lopen met diens bagage richting de bron van de Nijl: “Monsieur: Vous avez l’heure, mais nous avons le temps.”

 

Tijd, of liever de indruk ervan, ontstaat wanneer wij die tegen beter weten in proberen te meten. Wanneer wij hyper-gefocust zijn – zoals bij het lezen van een spannend boek – dan is er geen tijd. En wanneer wij helemaal géén focus hebben – zoals bij het verzinken in droomloze slaap – dan ook niet.

 

Wat er al die tijd wel was, is beweging. Terwijl wij aan het lezen waren, is onze blaas vol geraakt, en plots moeten we naar het toilet. Ook terwijl we aan het slapen waren is de wereld doorgedraaid, en ’s morgens op de radio horen we wat er die nacht allemaal is gebeurd. Kortom: wat wij denken te meten, wanneer wij dan wel weer wakker zijn, is dus helemaal geen tijd, maar beweging.

 

De volgende moeilijkheid, dan, is dat je een grootheid enkel kunt meten in een aangepaste eenheid. De lengte van een tafel meet je niet met een weegschaal, noch meet je de hoeveelheid water met een enquête. Ieder object van onderzoek draagt zijn eigen meetvereisten in zich, en met beweging is dat niet anders: die kan enkel gemeten worden in termen van een andere beweging.

 

Het middel dat ons daar het beste bij helpt is een klok. Het is verleidelijk te gaan denken dat die dingen dan tijd meten, maar dat is onzin à la Einstein. Klokken meten geen tijd. Klokken imiteren beweging. Tijd ontstaat pas wanneer wij de standaardbeweging van zo’n toestel vergelijken met de beweging die we aan het volgen zijn. De ratio die zo ontstaat, voelen we dan aan als “sneller” of “trager”.

 

Met andere woorden: het hele idee dat tijd iets op zich zou zijn, iets dat men kan verkopen als brood of koeken of kaas, is één gigantische illusie. Tijd be-staat niet, neemt geen plaats in, heeft geen vorm. Enkel wanneer wij die meten, ontstaat een vorm, maar dan is het al geen tijd meer. Dan is het al duur: de meting van een beweging in termen van een andere beweging.

 

Hier is de crux: kun je de goegemeente laten geloven dat duur tijd is, dan kun je er wel een prijs op plakken: intrest. “Time is money” sprak de bankier, “en uw huis het onderpand”. Die truc – het creëren van een filosofische realiteit om ze daarna psychologisch uit te melken – komt uit Venetië, de eeuwige nagel aan de doodskist van Rome, en eigenlijk van ieder weldenkend mens.

 

U wilt een voorbeeld van de kracht van zo’n illusie? De slavenplantage die gekend staat onder de naam België werd in 1831 opgericht met een eeuwigdurende lening van 100 000 000 BEF. Onderpand? Alle fiscale opbrengst van de nieuwe staat. Tot 2013 zijn wij in de weer geweest om een kapitaal terug te betalen dat dus in principe nooit afgelost kon worden want: “eeuwig”. En toen, na 182 jaar “af”-betalen, verdwenen die eeuwige leningen terug, op geheel magische wijze.

 

En de boer? Die ploegde voort. Filosofie, moet u weten, dat is voor lui die niet willen werken …

 

Brecht Arnaert  MACRO Trends

Meer illusies en onwaarheden over het monetaire stelsel treft u hier aan.

Brecht Arnaert

Brecht Arnaert

Brecht Arnaert is als monetair expert verbonden aan de Universidad Rey Juan Carlos te Madrid, en is sinds november 2013 de hoofdredacteur van MACRO Trends. Onder zijn leiding is het blad verschoven van een blaadje over goud en goudmijnaandelen, naar een gedegen blad over de gevaren van het monetaire systeem, en hoe zich daarop voor te bereiden. De analyses van Brecht Arnaert zijn op zijn zachtst gezegd controversieel, maar zetten u als belegger aan tot denken over de enorme risico's die u loopt. Risico's die u kan vermijden indien u zijn raad opvolgt.