Wat is kwantitatieve geldverruiming?

Wat-is-kwantitatieve-geldverruiming-

Het ideale groeiniveau van overheden en centrale banken valt te beschrijven als ‘precies genoeg’: niet zodanig veel dat de inflatie uit de hand loopt, maar ook niet zo weinig dat er stagnatie kan plaatsvinden. Een van de belangrijkste controlemiddelen die zij in handen hebben om die balans te kunnen houden, is het laten stijgen of dalen van rentepercentages. Lagere rentepercentages stimuleren mensen en bedrijven om meer geld te besteden dan te sparen.

Maar als de rentepercentages al haast 0 procent zijn, zoals nu bijvoorbeeld bij de Europese Centrale Bank aan de hand is, is het nodig dat de bank een andere tactiek gaat toepassen. Zo kunnen zij bijvoorbeeld ervoor kiezen om geld het financiële systeem ‘in te pompen’. Dat wordt ook wel kwantitatieve geldverruiming of Quantitative Easing (QE) genoemd.

Hoe werkt QE?

Met QE koopt de centrale bank staatsobligaties op met geld dat de bank extra gecreëerd of ‘geprint’ heeft. De bank koopt deze obligaties op van financiële instellingen zoals banken of pensioenfondsen. Daardoor komt er meer geld beschikbaar in een financieel systeem. Zo is er dus meer geld beschikbaar dat door financiële instellingen gebruikt kan worden om aan bedrijven en particulieren te lenen. Het lage rentepercentage zal de laatste twee groepen ook stimuleren om dat geld aan te nemen. Bedrijven kunnen het geld vervolgens investeren en consumenten kunnen dan meer besteden, waardoor de economie gestimuleerd wordt.

Wie heeft QE geprobeerd?

Zowel de Bank of England als de Amerikaanse Federal Reserve hebben QE toegepast na de financiële crisis van 2008 om economische groei te stimuleren. Zo heeft de Federal Reserve bijvoorbeeld tussen 2008 en 2015 voor meer dan 3,7 biljoen dollar aan staatsobligaties opgekocht. De Bank of England heeft in 2016 nog gezegd voor 70 miljard pond aan staats- en bedrijfsobligaties op te willen kopen: daarmee hoopt de bank onzekerheden over de economie, die dankzij de Brexit zijn ontstaan, weg te nemen. De Europese Centrale Bank koopt ook in grote getalen obligaties op en heeft ondertussen 600 miljard euro extra in haar economie gepompt. De eerste bank die QE heeft toegepast was de centrale bank van Japan in de jaren ‘90. Daarmee probeerden ze verandering te brengen in een lange periode van deflatie. Toch zijn deskundigen het niet helemaal ermee eens of het nu de kwantitatieve geldverruiming is geweest, die ervoor gezorgd heeft dat de Japanse economie weer sterker werd.

Werkt het eigenlijk?

Het succes van een tactiek als QE is volgens deskundigen dus moeilijk te meten. De positieve gevolgen van kwantitatieve geldverruiming vallen echter wel op: zo heeft de Amerikaanse economie zich weten te stabiliseren en is de werkloosheid gedaald. Dat zou ook mede dankzij QE gebeurd kunnen zijn. De voorzitter van de ECB, Mario Draghi, is ook positief over QE en wijst het beleid aan als de reden voor ‘het herstel in inflatieverwachtingen, betere leencondities voor bedrijven en huishoudens en het verbeteren van de algemene financiële condities’.

Wie ondervindt de nadelen van QE?

Dat zijn vooral de investeerders: QE zorgt ervoor dat de marktprijs van staatsobligaties duurder wordt en de rentepercentages, die aan investeerders betaald wordt, lager wordt. Dat betekent dat investeerders meer moeten betalen om hetzelfde inkomen te kunnen krijgen. Daardoor worden staatsobligaties minder aantrekkelijk voor buitenlandse investeerders.

Bron

Jos Stellendam

Jos Stellendam

Als iemand thuis is in de financiële markten, dan is het Jos wel. Omdat ons platform steeds meer draagvlak krijgt, bereikt het steeds meer serieus geïnteresseerden in beleggen. Met het aantal lezers, neemt ook de diversiteit toe. Niet iedere belegger is hetzelfde. Jos ziet het als een uitdaging om mensen breed te informeren en te inspireren. Precies wat wij ook beogen met BeleggersPlaats. Jos heeft een journalistieke achtergrond, met financial markets als specialisatie.